Onkruid in het gazon: herkennen, voorkomen en bestrijden

Onkruid in het gazon is niet alleen een probleem voor het uiterlijk. Vaak laat het ook zien dat de grasmat ergens verzwakt is. Kale plekken, een verdichte bodem, te kort maaien, verkeerde bemesting, te veel vocht of juist droogte kunnen ervoor zorgen dat onkruid meer ruimte krijgt.

Wie onkruid in het gazon goed wil aanpakken, moet daarom niet alleen de plant verwijderen, maar ook kijken naar de oorzaak. Een sterke en dichte grasmat blijft uiteindelijk de beste bescherming tegen nieuwe ongewenste planten.

Welke soorten onkruid komen voor in het gazon?

Voor gazons is het praktisch om onderscheid te maken tussen eenzaadlobbige onkruiden en tweezaadlobbige onkruiden.

Eenzaadlobbige onkruiden

Veel eenzaadlobbige onkruiden zijn zelf grassoorten. Daardoor zijn ze moeilijker te herkennen en vaak lastiger uit een bestaand gazon te verwijderen.

Voorbeelden zijn:

• straatgras;
• kweekgras;
• hanenpoot;
• groene naaldaar;
• andere ongewenste grassoorten.

Vooral bij een dunne grasmat kunnen deze soorten snel ruimte innemen. Onkruid in het gazon dat sterk op gewoon gras lijkt, vraagt daarom vaak om een andere aanpak dan breedbladige planten.

Tweezaadlobbige onkruiden

Tweezaadlobbige onkruiden zijn meestal makkelijker te herkennen omdat ze bredere bladeren hebben.

Veel voorkomende voorbeelden zijn:

• paardenbloem;
• witte klaver;
• weegbree;
• madeliefje;
• boterbloem;
• muur;
• distels.

Wanneer verschijnt onkruid in het gazon?

Niet iedere soort groeit op hetzelfde moment. Temperatuur, bodemvocht, licht en de toestand van de grasmat bepalen wanneer onkruiden kunnen kiemen en groeien.

Voorjaar

In het voorjaar stijgt de bodemtemperatuur en begint het gras opnieuw actief te groeien. Ook veel onkruiden worden dan zichtbaar. Paardenbloem, madeliefje en weegbree kunnen in deze periode snel toenemen.

Kale plekken moeten daarom zo vroeg mogelijk worden hersteld. Hoe langer open grond aanwezig blijft, hoe groter de kans op nieuw onkruid in het gazon.

Late voorjaar en zomer

Tijdens warmere perioden kunnen andere soorten sterk toenemen. Klaver wordt vaak duidelijker zichtbaar. Ook warmteminnende grassoorten, zoals naaldaar en hanenpoot, kunnen zich snel ontwikkelen op open of beschadigde plekken.

Vooral na droogteschade of te kort maaien krijgt ongewenst gras meer kans.

Najaar

Na regen en lagere temperaturen kan opnieuw een sterke kiemingsperiode ontstaan. Plekken die tijdens de zomer kaal of dun zijn geworden, zijn dan extra gevoelig.

Het najaar is daarom vaak een goed moment om het gazon te herstellen, door te beluchten, door te zaaien en de grasmat opnieuw dichter te maken.

Winter

Tijdens koude perioden groeit het meeste onkruid langzamer. Meerjarige planten en wortelonkruiden verdwijnen echter niet automatisch. Hun wortels blijven in de bodem aanwezig en kunnen in het voorjaar opnieuw uitlopen.

Wat vertelt onkruid over de toestand van het gazon?

Onkruid in het gazon heeft meestal niet één enkele oorzaak. Toch kunnen bepaalde soorten aanwijzingen geven over de toestand van bodem en grasmat.

Klaver

Veel klaver kan voorkomen op plekken waar het gras onvoldoende concurrentiekracht heeft. Een tekort aan voeding kan daarbij een rol spelen.

Weegbree

Weegbree komt regelmatig voor op sterk belaste of verdichte grond. In dat geval is alleen verwijderen niet voldoende. Beluchten kan onderdeel zijn van de oplossing.

Boterbloem

Boterbloem wordt vaak aangetroffen op vochtige plekken. Wanneer een gazon langdurig nat blijft, is het verstandig om ook naar afwatering en drainage te kijken.

Madeliefjes

Madeliefjes kunnen laag maaien goed verdragen. Wanneer het gazon voortdurend zeer kort wordt gemaaid, verzwakt het gras terwijl madeliefjes kunnen blijven groeien.

Straatgras

Straatgras kan snel open plekken gebruiken. Vocht, verdichting, kale grond en te kort maaien kunnen de ontwikkeling bevorderen.

Naaldaar en andere zomerse grassoorten

Wanneer het gazon in de zomer dun of beschadigd raakt, kunnen ongewenste grassoorten snel groeien en later in het seizoen veel zaad vormen.

Waarom is onkruid een probleem?

Een paar ongewenste planten betekenen niet direct dat het hele gazon slecht is. Maar wanneer onkruid in het gazon sterk uitbreidt, ontstaat steeds meer concurrentie.

• concurrentie om water;
• concurrentie om voeding;
• minder licht voor het gras;
• meer kale plekken;
• snellere verspreiding door zaad;
• een steeds minder dichte grasmat.

Daarom is vroeg ingrijpen meestal veel eenvoudiger dan wachten tot een groot deel van het gazon is overgenomen.

Hoe kun je onkruid in het gazon bestrijden?

1. Eerst goed herkennen

Begin niet direct met bestrijden. Bepaal eerst met welke soort je te maken hebt en waarom deze juist op die plek groeit.

Een verkeerde diagnose betekent vaak dat alleen het zichtbare probleem wordt verwijderd, terwijl de oorzaak blijft bestaan.

2. Handmatig verwijderen

Paardenbloemen, weegbree en andere breedbladige planten kunnen vaak handmatig worden verwijderd. Probeer daarbij zoveel mogelijk van de wortel mee te nemen.

Verwijder ze bij voorkeur voordat ze grote hoeveelheden zaad produceren.

3. Kale plekken direct herstellen

Na het verwijderen van onkruid mag de plek niet lang kaal blijven. Open grond is juist een ideale plaats voor nieuwe onkruidzaden.

Maak de bodem licht los en zaai opnieuw in. Het doel is dat het gazon de beschikbare ruimte zo snel mogelijk opnieuw inneemt.

4. Verdichte bodem beluchten

Een verdichte bodem bevat minder lucht en heeft vaak een slechtere waterhuishouding. Het gras ontwikkelt zich daardoor minder sterk.

Beluchten kan helpen om wortelgroei en bodemstructuur te verbeteren.

5. Correct maaien

Te kort maaien verzwakt het gras en geeft licht en ruimte aan onkruiden. Voor een normaal gazon is ongeveer 4 tot 5 cm vaak een goede basis.

Lees ook onze tips over gazon maaien voor meer informatie over maaihoogte en maaifrequentie.

6. Goed bemesten

Een goed gevoed gazon kan een dichtere grasmat vormen. Meer mest is echter niet automatisch beter. De juiste hoeveelheid hangt af van seizoen, bodem en toestand van het gazon.

Meer informatie vindt u in onze uitleg over gazon bemesten.

7. Correct beregenen

Heel vaak kleine hoeveelheden water geven stimuleert meestal een oppervlakkig wortelstelsel. Het is vaak beter om minder vaak maar voldoende water te geven.

Lees hiervoor ook onze praktische uitleg over gazon beregenen.

Eenzaadlobbige onkruiden zijn vaak moeilijker te verwijderen

Een ongewenste grassoort tussen gewoon gazongras is vaak lastiger dan een paardenbloem. Het ongewenste gras en het gewenste gras lijken immers sterk op elkaar.

Bij een beperkte aantasting kan plaatselijk verwijderen voldoende zijn. Wanneer een groot deel van het gazon is overgenomen, kan renovatie technisch verstandiger zijn.

Dat kan bestaan uit:

• ongewenst gras verwijderen;
• de bodem opnieuw voorbereiden;
• doorzaaien;
• plaatselijk nieuwe graszoden leggen;
• of volledige gazonrenovatie.

Hoe voorkom je nieuw onkruid in het gazon?

De beste preventie blijft een sterke en dichte grasmat. Hoe minder open ruimte tussen de grassprieten, hoe moeilijker nieuwe planten zich kunnen vestigen.

• maai op de juiste hoogte;
• verwijder nooit te veel gras in één maaibeurt;
• herstel kale plekken snel;
• bemest gecontroleerd;
• geef water op het juiste moment;
• belucht verdichte grond;
• los drainageproblemen op;
• verwijder onkruid voordat het zaad vormt;
• controleer het gazon regelmatig.

Hoe zit het met chemische onkruidbestrijding?

In Nederland gelden duidelijke regels voor het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Voor professionele hoveniers is het gebruik buiten landbouw en tuinbouw sterk beperkt.

Voor actuele regels en toegelaten middelen kunt u de officiële informatie raadplegen van het Ctgb en de Rijksoverheid.

TOPIARVORM richt zich daarom bij particuliere gazons vooral op mechanische verwijdering, bodemverbetering, beluchten, doorzaaien, correct maaibeheer, bemesting en beregening.

Waarom huismiddeltjes niet altijd verstandig zijn

Producten die thuis beschikbaar zijn, zijn niet automatisch geschikt als onkruidbestrijdingsmiddel. Ze kunnen schade veroorzaken aan gras, bodemleven of omgeving.

Praktische informatie over milieuvriendelijke onkruidbestrijding vindt u bij Milieu Centraal.

Meer informatie over onkruidsoorten

Voor meer technische informatie over onkruiden en plantensoorten kunt u ook publicaties en kennisbronnen van Wageningen University & Research raadplegen.

Wanneer is gazonrenovatie verstandiger?

Wanneer slechts enkele planten aanwezig zijn, is volledige renovatie meestal niet nodig. Maar wanneer onkruid in het gazon ieder seizoen terugkomt of een groot deel van de grasmat heeft overgenomen, kan structureel herstel uiteindelijk efficiënter zijn.

Bij een beoordeling kijken we onder andere naar:

• welke soorten aanwezig zijn;
• hoe groot de aantasting is;
• hoe dicht het bestaande gras is;
• de bodemstructuur;
• verdichting;
• vochtproblemen;
• drainage;
• maaibeheer;
• bemesting;
• beregening.

Daarna kan worden bepaald of plaatselijk herstel, doorzaaien, renovatie of een volledig nieuw gazon de beste oplossing is.

Hulp nodig met onkruid in uw gazon?

Heeft u veel onkruid in het gazon, ongewenste grassoorten, kale plekken of weet u niet waarom het probleem steeds terugkomt?

TOPIARVORM kan het gazon beoordelen en kijken naar de oorzaak van het probleem, niet alleen naar het zichtbare onkruid.

Afhankelijk van de situatie kunnen we helpen met:

• onkruid verwijderen;
• gazonherstel;
• doorzaaien;
• beluchten;
• bodemverbetering;
• bemesting;
• beregening;
• volledige gazonrenovatie.

Wij werken in Eindhoven, Veldhoven en omliggende plaatsen.

Stuur gerust enkele foto’s van het gazon en de oppervlakte via WhatsApp. Dan kunnen we eerst bekijken wat er aan de hand is en welke aanpak het meest logisch is.

Veelgestelde vragen over onkruid in het gazon

Waarom krijg ik steeds opnieuw onkruid in het gazon?

Vaak wordt alleen het zichtbare onkruid verwijderd, terwijl de oorzaak blijft bestaan. Denk aan kale plekken, te kort maaien, verdichte grond, een slechte waterhuishouding of een zwakke grasmat.

Is klaver slecht voor het gazon?

Niet automatisch. Maar veel klaver kan erop wijzen dat het gras onvoldoende concurrentiekracht heeft.

Kan onkruid verdwijnen door vaker te maaien?

Sommige soorten worden afgeremd door regelmatig maaien, maar andere soorten verdragen laag maaien juist goed. Alleen vaker maaien is daarom geen complete oplossing.

Wat is moeilijker: breedbladig onkruid of ongewenst gras?

Ongewenste grassoorten zijn vaak moeilijker, omdat ze sterk lijken op het gewenste gazongras. Bij ernstige aantasting kan renovatie effectiever zijn dan steeds afzonderlijke planten verwijderen.

Wanneer is professionele hulp verstandig?

Wanneer onkruid ieder seizoen terugkomt, een groot deel van het gazon aantast, of wanneer u niet weet welke soort aanwezig is, is het verstandig eerst de oorzaak te laten beoordelen.